‘Gobaith’ y gallai profion newydd gyflymu diagnosis endometriosis

Gallai pobl sy’n amau bod ganddyn nhw endometriosis gael mynediad posib at ddau brawf anfewnwthiol (non-invasive) drwy eu meddyg teulu yn y dyfodol.

Mae un yn brawf poer sy’n chwilio am ddeunydd genetig sy’n gysylltiedig â’r cyflwr, tra bod y llall yn mesur signalau trydanol yn y coluddyn drwy ddefnyddio synwyryddion ar y stumog.

Mae endometriosis yn effeithio ar tua un o bob 10 menyw, ond gall llawer wynebu blynyddoedd o aros cyn cael diagnosis.

Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod yn ystyried gweithredu’r profion yn dilyn argymhellion terfynol NICE.

Mae Begw Fussell, myfyrwraig 20 oed, yn dweud bod cael diagnosis wedi bod yn brofiad “poenus a blinedig”.

Dechreuodd gael poenau pan oedd hi tua 12 oed, ond bu’n rhaid iddi aros tan y llynedd cyn cael laparosgopi, sef y prif ddull o wneud diagnosis o endometriosis ar hyn o bryd.

“Ma’ fe’n llawdriniaeth lle mae meddygon yn gwneud tyllau bach yn y bol ac yn defnyddio camera i edrych y tu mewn.”

“Ges i bedwar toriad. Roedd e’n broses poenus iawn,” meddai Begw.

“Dwi’n cofio methu cerdded na symud yn iawn am dri neu bedwar diwrnod wedyn, ac roedd y nwy gafodd ei ddefnyddio yn ystod y llawdriniaeth yn achosi poen ofnadwy hefyd.

“Bu’n rhaid i mi gymryd bron mis i ffwrdd o’r brifysgol.

“Doeddwn i ddim yn gallu gwneud llawer mwy na gorwedd yn y gwely a cheisio gwella.”