Y carnyx yn creu naws cyn gêm ac ar faes y gad

Roedd y carnyx yn offeryn mwy cyffredin yng nghanolbarth Ewrop, lle roedd y Celtiaid cynnar yn byw.

Mae un o’r enghreifftiau gorau o’r carnyx wedi ei darganfod yng ngogledd-ddwyrain Yr Alban, sef y Deskford carnyx. Fersiwn o’r carnyx yna oedd ar y cae pêl-droed neithiwr. Mae’n offeryn tal gyda phen baedd ar y blaen.

Mae’r carnyx yn offeryn hen iawn, meddai Llewelyn: “Maen nhw wedi cael eu defnyddio o’r 3ydd ganrif cyn Crist i’r 3ydd ganrif ôl Crist.

“Mae disgrifiadau ohonynt yn dangos nhw fel rhan o’r gist o arfau oedd wedi cael eu ffeindio ar faes y gad.”

Mae disgrifiadau hanesyddol yn dweud fod y carnyx yn creu naws arbennig yn ystod rhyfel ond mae Llywelyn yn credu byddai’r naws yn wahanol iawn cyn gêm bêl-droed: “Mae clywed y sŵn hwn ar ôl bod yn dawnsio’n wyllt i Zombie Nation yn brofiad hollol wahanol i glywed e ar gae!

“Mae’n arwyddocaol mai dyma’r tro cyntaf i’r carnyx gael ei ddefnyddio mewn gêm ac yn erbyn Gwlad yr Iâ, sef tîm sydd gyda sain nodedig sef thunderclap.”