Rhybudd am ‘ffeiliau a ffeiliau’ o gwynion am Neil Foden yn 2009

Fe wnaeth Mari ddisgrifio diwylliant Cyngor Gwynedd fel un “anfoesol”, gan honni bod “rhai unigolion wedi’u diogelu a’u dyrchafu” a bod penodiadau mewnol allweddol yn aml yn “dangos diffyg tryloywder, gan ffafrio cysylltiadau personol, cyfeillion gwleidyddol neu ffafriaeth”.

Yn ei barn hi, roedd staff a “wnaeth yn glir nad oedd ganddynt unrhyw deyrngarwch penodol” yn aml yn cael eu “gwthio i’r ymylon a’u trin yn llai ffafriol”.

Mae Mari mewn cysylltiad â rhai staff Cyngor Gwynedd sydd wedi dweud wrthi, er gwaethaf y craffu diweddar yn dilyn achos Foden, mai “ychydig sydd wedi newid o ran diwylliant”.

Fodd bynnag, mae Mari yn cydnabod nad yw hyn o bosib yn adlewyrchu profiadau pob aelod o staff.

Dywedodd aelod presennol o staff yr awdurdod bod “tuedd hanesyddol yn y cyngor i ffafrio dynion ar gyfer dyrchafiadau”.

Ychwanegodd Sophie – nid ei henw iawn – bod rhai swyddi wedi eu llenwi heb rybudd neu heb roi cyfle i staff gynnig eu hunain.

Ym marn Sophie: “Os nad ydych chi’n ran o unrhyw gliciau, rydych chi’n llai tebygol o gael dyrchafiad.”

Er ei bod yn cydnabod y polisi o hyrwyddo merched mewn arweinyddiaeth, cyfeiriodd at ymdeimlad bod “cynnydd wedi bod yn araf”.