‘Dim llawer o sylw i’r Gymraeg ym margeinion twf y llywodraeth’

Mae’r gwaith o ddatblygu a chyflwyno’r cynlluniau hyn yn cael ei arwain gan gonsortiwm o awdurdodau.

Ond yn ôl ymchwil Dr Huw Lewis o Adran Gwleidyddiaeth Ryngwladol Prifysgol Aberystwyth, dydy’r broses ddim yn rhoi ystyriaeth ddifrifol i waith y rhaglen ARFOR.

Menter ar y cyd oedd ARFOR gan gynghorau Sir Gâr, Ceredigion, Gwynedd ac Ynys Môn, oedd â’r nod o ddatblygu’r economi i gefnogi cadarnleoedd y Gymraeg.

Daeth i ben ym mis Mawrth eleni.

Wrth siarad am ei ganfyddiadau, dywedodd Dr Lewis, “er bod ARFOR wedi’i greu gydag amcanion iaith penodol” dim ond un rhaglen economaidd “ydy hwn o blith nifer helaeth o ymyriadau”.

Ychwanegodd: “Gellir tybio y bydd effaith hirdymor mentrau eraill, megis y Bargeinion Dinesig a Thwf, yn llawer mwy pellgyrhaeddol nag unrhyw beth y gellir ei ddisgwyl yn rhesymol o raglen ARFOR, o ystyried y lefelau llawer mwy o fuddsoddi cyhoeddus a phreifat sydd ynghlwm â hwy.

“Fodd bynnag, hyd yma, ymddengys mai dim ond ystyriaeth ymylol iawn fu i’r Gymraeg fel rhan o ddatblygiad y cynlluniau hyn.”