‘Dal i deimlo’n grac’ 30 mlynedd wedi trychineb y Sea Empress

Trychineb y Sea Empress oedd yr achos diwethaf yn hanes Prydain o ollyngiad mawr o olew i’r amgylchedd, er bod yna enghreifftiau o ddigwyddiadau ar raddfa llawer llai ers hynny, meddai Joe Small.

“Os ydyn ni am fewnforio ac allforio o’n hynysoedd ni, yna mae angen llongau arnon ni… ond mae’r [tanceri yma] yn gweithredu mewn amgylchedd sy’n gallu bod yn anodd, yn enwedig yn ystod misoedd y gaeaf,” ychwanegodd.

“Ry’n ni wastad yn edrych ar ffyrdd i wella, paratoi’n well a gwneud pethau’n saffach.”

Roedd newid hinsawdd a’r nifer cynyddol o stormydd ffyrnig yn un her amlwg, rhybuddiodd – yn ogystal â moroedd sy’n dod yn fwy prysur.

Mae lleihad yn nifer y purfeydd olew yn y DU yn golygu mwy o angen i fewnforio nwyddau oedd wedi’u puro fel petrol, sy’n cael ei gludo ar danceri llai o faint.

“Ry’n ni nawr yn gweld pedair neu bump o longau er mwyn cario yr un faint [o gynnyrch a oedd ar y Sea Empress] – felly mwy o longau, tywydd gwaeth – does dim ots pa mor ddiogel yw’n trefniadau ni, mae pethau yn mynd o le.”

Mae datblygiad ffermydd gwynt mawr yn y môr – fel y rhai sydd wedi’u cynllunio ar gyfer y Môr Celtaidd oddi ar Sir Benfro – yn golygu “heriau ychwanegol” gan “gyfyngu ar y llwybrau sydd ar gael i longau”.

Yn rhyngwladol mae tanceri yn wynebu “cynnydd mewn ymosodiadau gan fôr ladron”, tra bod diwydiant cudd wedi datblygu hefyd sy’n cludo nwyddau’n anghyfreithlon gan ddefnyddio hen danceri sy’n aml mewn cyflwr gwael.

Wrth i’r iâ doddi yn yr Arctig, mae llwybrau newydd i gychod yn agor a hynny’n broblem bosib i’r dyfodol gan bod adnoddau i ymateb i drychinebau a’r isadeiledd er mwyn cefnogi tanceri yno yn brin, meddai.