Ysgol ‘sydd wedi chwyldroi darlun ieithyddol Abertawe’ yn 40

Wrth siarad â Cymru Fyw, dywedodd Heini Gruffudd, fod ardal Abertawe wedi wynebu “un frwydr ar ôl y llall” ynghylch datblygiad addysg Gymraeg.

Wrth gyfeirio at gyfnod yr ymgyrchu, fe ddisgrifiodd sut yr oedd yn rhaid i “rai disgyblion deithio o Benrhyn Gŵyr a wynebu taith o ryw awr bob ffordd o leiaf i fynd i Ystalyfera”.

Aeth ymlaen i sôn am y frwydr, gyda’r gymuned Gymraeg yn uno i fynnu addysg gyfun Gymraeg ar gyfer pobl ifanc yr ardal.

Dywedodd fod “cannoedd yn dod i’r cyfarfodydd… yn gorymdeithio i Neuadd y Sir”.

“Yn y pen draw, roedd cymaint o brotestio roedd y peth wedi mynd bron yn fater cenedlaethol, disgyblion a rhieni yn eistedd i mewn yn Neuadd y Sir.

“Cafwyd deiseb o ryw 20,000 hefyd yn galw am yr ysgol,” ychwanegodd gan ddweud bod Gareth Thomas, y gweinidog, wedi mynd i weld John Allison, Arweinydd y Cyngor, a’i annog i sefydlu’r ysgol.

“Wedodd e wrth ei gynghorwyr Llafur, pe bai nhw ddim yn ei gefnogi i sefydlu’r ysgol, y byddai ef yn ymddiswyddo fel Arweinydd y Cyngor.”