Poteli dŵr, inc a gwenwyn – casgliad hynod Sheila Dafis

Mae gan Sheila ambell i botel go anghyffredin yn ei chasgliad hefyd, fel yr esboniai.

“Mae gen i un neu ddwy [poteli oedd yn dal gwenwyn]. ‘Dan ni’n mynd yn ôl rŵan i Oes Victoria, ac yn gynt, ac roedd ‘na ganran uchel o farwolaethau bob blwyddyn yn ddamweiniol oherwydd roedd gwenwyn yn rhwydd i’w brynu yn y siop, a doedd ‘na ddim labelu clir.

“Yn y cyfnod yna doedd canran uchel o bobl methu darllen chwaith, a rhaid cofio doedd ‘na ddim trydan yr adeg hynny.

“Meddyliwch chi am y sefyllfa o rywun yn sâl yn ystod y nos efo rhyw colig ofnadwy, dod lawr yn y tywyllwch yn nos, falle gyda channwyll, gyda gwenwyn llygod mawr ac ati…

“Efo’r poteli gwenwyn ‘ma, yn y diwedd ddaeth y chemist a’r doctoriaid a’r cwmnïau gwneud gwydr at ei gilydd a chreu poteli efo teimlad iddyn nhw, fel ribs bach.

“Mae gen i un gwyrdd emrallt, ac un glas cobolt, ac yn lliwiau hyfryd – ond mae posib teimlo nhw efo’ch bysedd, a bydde bobl a oedd methu darllen yn gallu teimlo bo’ nhw’n botel gwenwyn.

“Weithiau bydden nhw’n rhoi teimlad fel penglog ac esgyrn – doedd dweud ‘not to be taken’ arno’n dda i ddim os oeddech chi methu darllen. Wedyn, mi ddaeth y rheolaeth yn dilyn y Poison and Pharmacy Act yn 1868.”