‘Nefoedd ar y ddaear’: Ddoe a heddiw yn Ninas Dinlle

Tua diwedd y 19eg ganrif gwelodd rhywun gyfle i wneud yn fawr o’r stribyn o dir ar hyd glan y môr ger pentref Llandwrog ac adeiladu clamp o westy yno, y Caernarvon Bay Hotel.

Erbyn 1905 roedd bythynnod gwyliau a dau gaffi yno hefyd.

Mae ysgrif yn y cylchgrawn Cymru o 1905 yn sôn bod bardd o’r enw Thomas Parry, neu Dinlle yn ôl ei enw barddol, yn rhedeg un o’r caffis yma, ac yn treulio’r haf yn gweini twristiaid a’r gaeaf yn cael llonydd i farddoni.

Roedd y caffis hyn, lle mae siopau’n gwerthu sglodion, hufen iâ a nwyddau glan môr heddiw, yn swatio dan ‘Boncan Dinas’.

Bryngaer o oes yr haearn ydi’r boncan; dyma’r ‘Dinas Dinlle’, neu Ddinas Lleu, gwreiddiol sydd wedi rhoi ei enw i’r traeth a’r dreflan sydd bellach wedi datblygu yma. Dywedir mai caer Lleu Llaw Gyffes, y cymeriad chwedlonol o’r Mabinogi, oedd hi.