‘Mae’n hurt bod trethi busnes Aberystwyth yn uwch na Chaerdydd’

Gan ddefnyddio gwefan sy’n dod o hyd i brisiad ardrethi busnes fe ganfu Mr Pryse bod treth parth A cyn-siop Clarks ar y stryd fawr yn Aberystwyth yn £525 y metr sgwâr.

£460 yw treth gyfatebol siop Bubbleology ar Heol Eglwys Fair Caerdydd ac mae treth gyfatebol bwyty ar Ffordd y Brenin yn Abertawe yn £180.

Mae siopau yn cael eu rhannu i barthau – Parth A sef blaen y siop, Parth B – canol y siop a Pharth C – cefn y siop.

Mae ardrethi busnes yn cael eu cyfrifo trwy gymryd Gwerth Ardrethol (RV) eiddo a’i luosogi gyda ‘lluosydd’ (neu’r ‘tâl yn y bunt’) cyfredol. Ar gyfer blwyddyn ariannol 2024-25 y lluosydd yw 0.562.

Asiantaeth y Swyddfa Brisio (VOA) sydd yn prisio eiddo ac yn pennu’r Gwerth Ardrethol.

“Roedd y wybodaeth ddaeth i law yn dangos cymaint yw maint y broblem yma’n Aber, ac wrth gwrs ryw 14,600 sy’n byw yma lle mae dros 362,000 yn byw yng Nghaerdydd a dros 238,000 yn Abertawe,” meddai Mr Pryse.

“Gwn fod y dull o weithio allan y gost yn gymhleth a bod y rhent a godir hefyd yn cyfrannu, ond mae gwir angen i ni edrych am ffyrdd o geisio datrys y broblem er lles dyfodol Aberystwyth.”