Iwan Bala a’i ddiffiniad o ‘gelf go iawn’

Un ffordd y mae Iwan yn diffinio ei waith yw fel darluniau a nid paentiadau.

“I fi, mae rhywun sy’n paentio yn llwyr ymdoddi fewn i’r paent, sut mae’r paent yn gweithio ar wyneb y canfas neu’r papur, rhywun fel Siani Rhys James neu hyd yn oed Kyffin Williams, paent yn drwchus.

“Be’ dwi’n neud – dwi’n defnyddio golosg a phastel, unrhyw beth sydd wrth law mewn ffordd i wneud darlun. Dwi ddim yn meddwl amdanyn nhw fel paentiadau. Marciau ydyn nhw – gwneud marciau ydyn nhw, nid paentio,” meddai.

Erbyn heddiw, mae Iwan yn mwynhau gweithio fin nos ac yn gwneud y rhan fwyaf o’i waith y tu allan o’i stiwdio, a hynny yn ystafell fyw ei gartref.

“Yn yr ystafell ganol dwi’n gweithio, oherwydd mod i’n byw ar fy mhen fy hun. Dwi’n gallu gwneud hynny, neu cyn hynny o’n i’n mynd lawr i’r stiwdio pan oedd rhywun efo fi.

“Mae’n haws i mi achos dwi’n licio byw efo’r gwaith a dwi’n licio gweithio’n hwyr yn y nos.

“Dwi’n gallu neud hynne jest drw’ roi y papur ar y board, pwyso fo ar sedd a dwi’n gallu eistedd ar y soffa, mae’r cyfrifiadur gen i, mae’r teledu ymlaen a dwi’n edrych ar y tri peth a dwi’n sylweddoli rhywbeth ar y llun.

“Ar y bwrdd wedyn mae llwyth o golosg ac inc a phob math o bethe yn barod a dwi jest yn gallu twtcho, weithiau dwi’n gadael yr inc redeg ychydig bach achos mae hynny wedyn yn creu rhyw fywyd yn y llun. Mae hyn yn mynd mlaen rhyw dri i bedwar diwrnod.

“Weithie dwi’n mynd â fo i’r ystafell ffrynt achos mae’r golau’n wahanol yno ac mae ychydig mwy o bellter a dwi’n gweld pethe gwahanol gallwn i neud. Yn yr ystafell ffrynt dwi’n edrych arnyn nhw ddiwethaf cyn cymryd y ffotograff a deud oce, ma hwn yn barod.

“Mae’n rhaid i mi fod o’u cwmpas nhw neu nhw o fy nghwmpas i, dyna’r rheswm mae’n gweithio felne,” meddai.