Ein magu ar yr un stryd – ond dim ond fi oedd yn siarad Cymraeg

Ers ychydig fisoedd bellach, mae Josef yn cyhoeddi fideos byr ar y cyfryngau cymdeithasol ar y sianel Tirlun, dolen allanol, ble mae’n egluro ystyr enwau llefydd – ledled y gogledd ar hyn o bryd, ond mae â’i fryd ar deithio ymhellach o amgylch Cymru.

Y fideos yma y des i ar eu traws wnaeth i mi gysylltu â Josef am sgwrs yn y lle cyntaf; cyd-ddigwyddiad llwyr oedd ein bod yn hannu o’r un stryd.

Mae’n falch o allu helpu i roi teimlad o berthynas dros yr iaith, meddai, hyd yn oed i bobl di-Gymraeg, drwy egluro’r enwau lleoedd mae pobl yn eu gweld ar arwyddion bob dydd. Roedd hyn yn deimlad oedd yn ddieithr iddo yntau tan y blynyddoedd diwethaf.

“Mae’n fath o ffordd i gysylltu pobl sydd ddim yn siarad Cymraeg i’r iaith a’r diwylliant a’r straeon, achos mae’n cynnwys pob un ohonon ni. Ti’n medru cysylltu efo’r tir a’r enwau llefydd o’ch cwmpas, a dwi’n rili mwynhau hynny.

“Os ‘di pobl yn medru deall yr enwau o’u cwmpas, mae nhw am wybod bach mwy am hanes Cymru a diwylliant Cymru.

“Os ti’n dweud ‘mae enw Dwygyfylchi yn dod o ‘dwy’ a ‘cyfylchi’, sef caerau’, mae hynny’n ddiddorol, ac mae’r rhwystr sy’n eu gwahanu oddi wrth yr enw yn diflannu.

“Os ti’n medru cysylltu efo nhw drwy’r enwau o’u cwmpas, mae’n ffordd o fynd yn syth at eu calonnau.”