Cyfnod ŵyna: Cysgu’n y garafan a hyfforddi ag oen plastig

Wrth gwrs, mae ‘na adegau pan dydy natur ddim yn dilyn y cynllun, ac mae’n rhaid i’r ffermwr roi help llaw, ond mae blynyddoedd o brofiad, a digon o ymarfer, yn golygu fod Elen yn gwybod yn union beth sydd angen ei wneud er lles y ddafad a’r oen:

“Dwi’n cofio yn[g Ngholeg] Llysfasi, roedd ‘na gefn dafad i ti bractisio efo oen plastig, ac oedd o’n dangos y gwahanol sefyllfaoedd ‘sa ti’n gallu bod ynddyn nhw wrth dynnu oen.

“Rhai yn dod am ei ôl, so weithia’ alli di jyst gael cynffon yn dod, wedyn tisho trio troi a thwistio er mwyn cael y coesau. Weithiau mae ‘na un goes yn ôl ac un ymlaen. ‘Da ni wedi bod yn bwydo rhai efo potel. Os oes ‘na rai yn dod efo triplets, ti’n trio rhoi un i ddafad arall. Mae ‘na rai wastad isho help.

“Mae mor bwysig, unwaith mae’r oen yn dod, bod y ddafad yn llyfu’r oen, a g’neud y bond sbesial yna. Achos pryd maen nhw yn y pen mawr, maen nhw’n nabod y fref, ac maen nhw’n gallu cofio’r ogla’, felly pan maen nhw allan yn y cae, maen nhw’n gwybod.

“Dwi wrth fy modd yn gweld hynna – pryd mae’r ddafad yn brefu am yr oen, ac mae’r oen yn dallt fod Mam yn brefu, ac yn troi nôl. Mae’r bond yna’n bwysig.”