Canu ar Fryn Briallu i gofio cyfraniad Iolo Morganwg

Fodd bynnag, er ei bersonoliaeth mawr, dadleuol, mae Rhian yn teimlo fod ei gyfraniad i Gymru a’r diwylliant Cymraeg wedi bod yn hynod o werthfawr.

“Roedd o ‘di creu gymaint o eiriau – peiriant, tirwedd, carcus, anghytbwys, melodaidd – yn ogystal â thermau fel Alban Arthan ac Alban Hefin i ddisgrifio pegynau’r flwyddyn. O’dd o’n casglu caneuon gwerin.

“O’dd o ‘di mynd ati i greu barddoniaeth na fyddai neb am ganrif yn gwybod ‘na nid Dafydd ap Gwilym oedd ‘di sgwennu o, gan ddefnyddio ieithwedd canoloesol.

“Mae lot o bobl wedi bod yn bychanu Iolo ond dwi’n meddwl fod y ffaith ei fod o wedi llwyddo i ffugio hwn yn anhygoel.

“A gyda’r Orsedd, ffurfiodd ein sefydliad cyntaf ni. O’dd o’n codi hyder y Cymry a dwi’n meddwl ‘sa Iolo ei hun yn gwefreiddio at yr hyn sydd gynnon ni rŵan yng Nghymru, fel y Llyfrgell Genedlaethol, y prifysgolion a’r Eisteddfod Genedlaethol.