AS Plaid Cymru, Siân Gwenllian wedi torri cod ymddygiad y Senedd

Yn gynharach y llynedd, fe wnaeth Plaid Cymru ddiarddel Aelod o’r Senedd oedd wedi ei gyhuddo o ymddwyn mewn modd amhriodol ar noson allan.

Cafodd Rhys ab Owen, sy’n cynrychioli rhanbarth Canol De Cymru, ei wahardd o’r Senedd am chwe wythnos wedi i adroddiad ddod i’r casgliad ei fod wedi cyffwrdd yn amhriodol a rhegi ar ddwy ddynes.

Ym mis Awst 2024, cyhoeddodd gwefan Nation.Cymru bod Siân Gwenllian, cyn-ddirprwy arweinydd Plaid Cymru a chwip y grŵp yn y Senedd, wedi gwadu iddi geisio cuddio’r digwyddiad.

Yn ôl adroddiad gan y pwyllgor safonau, cyfaddefodd Siân Gwenllian iddi ddatgelu rhan o lythyr cyfrinachol gan y comisiynydd.

Pan ofynnodd Nation.Cymru iddi wneud sylw ar yr honiadau am guddio, cydlynodd Ms Gwenllian ymateb gyda thîm y wasg Plaid Cymru, a gofynnodd am i frawddegau o lythyr cyfrinachol y comisiynydd gael eu cynnwys yn yr ymateb.

Roedd y llythyr, a anfonwyd yn wreiddiol at yr achwynydd, yn egluro rhesymau’r comisiynydd dros ystyried bod cwynion eraill yn ei herbyn yn annerbyniol.

Ysgrifennodd Douglas Bain: “Ni chanfuais unrhyw dystiolaeth o unrhyw guddio yn ystod fy ymchwiliad, roeddwn yn fodlon bod yr aelod wedi delio â’r mater yn unol â phrosesau Plaid Cymru – prosesau oedd ymhell o fod yn foddhaol ar y pryd.”

Aeth y llythyr ymlaen i ddweud bod yr achwynydd yn “anghywir” wrth ddweud bod Siân Gwenllian “wedi ymchwilio a diystyru’r gŵyn fewnol cyn i mi roi gwybod iddi am y gŵyn yr oeddwn yn ymchwilio iddi”.

Cafodd detholiadau o’r llythyr eu cyhoeddi gan Nation.Cymru.

Mae’r erthygl, erbyn hyn, yn cynnwys nodyn golygydd yn datgan: “Yn y fersiwn wreiddiol o’r erthygl hon dywedwyd bod detholiad o lythyr gan y Comisiynydd Safonau wedi ei ddarparu i Nation.Cymru ‘gyda chaniatâd’. Mewn gwirionedd nid oedd y comisiynydd wedi rhoi caniatâd i Blaid Cymru i’r dyfyniad gael ei gyhoeddi”.