Ymateb cymysg i newid yn enw pentref i ‘Pentref Moch’

Dywedodd yr Athro Owen ar raglen Dros Frecwast, BBC Radio Cymru: “Mae cofnodion cyntaf o’r defnydd o Pentre Moch yn gallu cael eu gweld yn 1659 pryd gafodd Plas Llaneurgain ei adeiladu a’i gyfeirio ato fel Northop Hall.

“Cyfagos i Northop Hall roedd fferm fach lle’r oedd moch yn cael eu cadw a’u magu.”

Roedd ffermio moch yn waith amlwg iawn o ran amaethyddiaeth yn yr oesoedd canol ac fe dyfodd sawl pentref o ganlyniad i fusnes oedd yn ymwneud â magu moch.

Mae pentrefi eraill yn y gogledd fel Mochdre, wedi cael eu henwi o ganlyniad i ffermydd tebyg oedd yn yr ardal.

“Nid dyma’r unig le i gael ei henwi ar ôl moch. Mae’r enwau Swindon a Swinton yn Lloegr yn tarddu o ‘Swine‘ sydd yn cyfeirio at foch hefyd,” meddai.

“Roedd y math yma o waith yn hanfodol i’r diwydiant amaethyddol yn yr oesoedd canol.”

Ychwanegodd: “Mae’r enw ‘Pentre Moch’ wedi parhau i ymddangos dros y pedwar canrif ddiwethaf ac wedi ymddangos yng nghofnodion Ordnance yn 1870 a hyd at y flwyddyn 2000.”