Ruth Lloyd: O fyd actio i ddysgu Cymraeg i’r fyddin

Ond yn ogystal â hyrwyddo’r Gymraeg er lles yr iaith, mae ‘na fanteision ymarferol o ddysgu Cymraeg i filwyr, meddai Ruth.

Stori sy’n cael ei adrodd yn aml yn y barics yn Aberhonddu ydy hanes yr Is-gyrnol Nick Locke yn Kosovo yn y 1990au.

“Roedd e’n filwr ifanc yn y rhyfel fyna, a ro’n nhw wedi mynd i ryddhau pentre’,” meddai Ruth.

“Roedd y trigolion yn y pentre’ dan berygl ofnadw, a chethon nhw eu hamgylchynu.

“Doedd e ddim yn edrych fel y byddai nhw’r milwyr neu drigolion y pentref yn mynd i ddod mas yn fyw tan i rywun benderfynu mai dim ond pobl oedd yn siarad Cymraeg oedd yn cael defnyddio’r radio.

“Ro’n nhw’n gatrawd oedd yn siarad Cymraeg a wnaethon nhw wneud hynny, a llwyddon nhw gael bob milwr a bob un o’r trigolion mas yn fyw.

“Ond bydden nhw ddim wedi heb law am hynny achos roedd pobl oedd yn amgylchynu nhw wedi intercepto’r radio a’n deall Saesneg.”