Oedd Sant Padrig yn siarad Cymraeg?

Wrth gwrs, fel mae Dr Rodway yn ei egluro, doedd ‘Cymru’ ddim yn bodoli yn yr un ffordd ag y mae heddiw.

“Ar un adeg, roedd mamiaith yr iaith Gymraeg – Brythoneg – yn cael ei siarad dros gyfran helaeth o’r ynys [Prydain]. Roedd y Rhufeiniaid wedi cyrraedd yr ynys, ac wedi dod â Lladin gyda nhw, ond bod yr iaith Frythoneg wedi aros yn y gorllewin ac yn y gogledd.

“Wedyn mi ddaeth y Saeson o’r cyfandir, yn gynnar yn y 5ed ganrif, ac roedd Saesneg – neu iaith o’r teulu Germanaidd – yn cael ei siarad.”

Dechreuodd siaradwyr Brythoneg alw eu hunain yn ‘Frythoniaid’, tra fod y Saeson yn eu galw yn Wēalas, a ddaeth yn ddiweddarach yn Welsh.

“O dipyn i beth, daeth yr arfer ymhlith y siaradwyr Brythoneg, o alw eu hunain yn Gymry, ond nid jyst yn y Gymru ry’n ni’n ei hadnabod heddiw, ond hefyd yn y gogledd; mae’r gair Cumbria yng ngogledd Lloegr yn dod o’r un gwreiddyn â’r gair Cymru. Ystyr ‘Cymru’ yw pobl o’r un fro – mae’r gair ‘bro’ yn Cymro.”