Etholwyr yn ‘cael eu hanghofio’ gan wleidyddion

Mae Dr Jac Larner, darlithydd mewn gwleidyddiaeth ym Mhrifysgol Caerdydd, wedi pwysleisio sawl ffactor a allai esbonio y gostyngiad yn nifer y pleidleiswyr.

“Mae pleidleisio yn uwch fel arfer mewn etholiadau cystadleuol, lle mae pleidleiswyr yn teimlo bod eu dewis yn gallu dylanwadu ar y canlyniad. Fe welsom hyn yn cael ei adlewyrchu yng Nghymru lle’r oedd rhai etholaethau cystadleuol,” meddai.

“Yn ogystal, gall gwahaniaethau ideolegol sylweddol rhwng y pleidiau godi nifer o bleidleiswyr, gan fod pleidleiswyr yn gweld potensial am newid mawr. Fodd bynnag, eleni, roedd llawer o bobl yn teimlo nad oedd llawer o wahaniaeth rhwng cynigion y pleidiau,” ychwanegodd.

Mae Dr Larner hefyd wedi sylwi bod llawer o bobl ifanc yn ymwneud â gwleidyddiaeth ond ddim o reidrwydd yn pleidleisio.

“Mae llawer o bobl ifanc yn llofnodi deisebau neu’n ysgrifennu at wleidyddion. Yn gyffredinol, mae pobl ifanc yn teimlo nad yw pleidleisio yn achosi newid.

Gyda’r etholiad nesaf y Senedd yn digwydd yn 2026, a’r dathliad o 25 mlynedd o ddatganoli ym mis Mai, mae gwleidyddion Cymru yn poeni am ymgysylltiad pleidleiswyr.

Dywedodd Dr Larner y gallai’r etholiad nesaf i’r Senedd fod yn fwy cystadleuol nag erioed.

“Wrth i fwy o bobl gredu bod Holyrood yn bwysig i Senedd yr Alban, cododd nifer y pleidleiswyr yno. Ac mae hynny’n duedd rydyn ni’n ei gweld ledled Cymru,” ychwanegodd.