Dirywiad cyson cynlluniau iaith yn ‘destun pryder’ – Comisiynydd y Gymraeg

Mae perfformiad sefydliadau wrth weithredu eu cynlluniau iaith wedi dirywio’n gyson dros y tair blynedd diwethaf o ran gwasanaethau ffôn, gohebiaeth a chyfryngau cymdeithasol.

Dyna ganfyddiad arolygon gwirio gan swyddfa Comisiynydd y Gymraeg.

Mae hyn yn “destun pryder” meddai’r comisiynydd, Efa Gruffudd Jones, “o ystyried bod aelodau’r cyhoedd yn fwy tebygol o gysylltu’n uniongyrchol â sefydliadau drwy ohebiaeth, galwad ffôn, ac, yn gynyddol, drwy’r cyfryngau cymdeithasol”.

Gwelwyd cynnydd ym mherfformiad sefydliadau sydd â chynlluniau iaith o ran eu gwefannau, hysbysebu swyddi, dogfennau, ffurflenni a hunaniaeth gorfforaethol.

Wrth asesu cydymffurfiaeth â dyletswyddau iaith Gymraeg 2023–24, dywedodd y comisiynydd bod “lefelau cydymffurfiaeth yn gyffredinol is ar gyfer y sefydliadau hynny sy’n parhau i weithredu cynlluniau iaith Gymraeg” o gymharu gyda sefydliadau sy’n dod o dan safonau’r Gymraeg.

Daw i’r casgliad bod “hyn yn dangos bod cyfundrefn orfodol safonau’r Gymraeg yn llawer mwy effeithiol, ac yn arwain at well gwasanaethau a chynnydd gwirioneddol mewn cyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg”.