Cynnwys rhan o Wynedd mewn parc cenedlaethol yn ‘risg i’r iaith’

Mae rhybudd y gallai cynnwys rhan o ardal Penllyn o fewn parc cenedlaethol newydd yng ngogledd ddwyrain Cymru fod yn “risg” i’r Gymraeg yn un o’i chadarnleoedd.

Yn destun ymgynghoriad cyhoeddus ar hyn o bryd, byddai Parc Cenedlaethol Glyndŵr yn ymestyn o’r arfordir ym Mhrestatyn, Sir Ddinbych, hyd at Sir y Fflint, Wrecsam a gogledd Powys.

Ond byddai hefyd yn cynnwys cymuned Llandderfel ger Y Bala o fewn ei ffiniau, ac mae pryderon gan Gyngor Gwynedd y byddai’r corff newydd yn “gwanhau’r ffocws ar ystyriaethau Cymraeg mewn cynllunio a pholisi”.

Os caiff y parc cenedlaethol newydd ei fabwysiadu, mae disgwyl y byddai’r gwaith o greu polisi a phenderfynu ar geisiadau cynllunio yn symud i fod yn gyfrifoldeb i’r parc cenedlaethol newydd, yn hytrach na chynghorau.

Ond gyda tua 65% o bobl Llandderfel yn medru’r Gymraeg, mae rhai yn cwestiynu faint o sylw fyddai’n cael ei roi i’r iaith gan fod nifer y siaradwyr Cymraeg yn llawer is mewn rhannau eraill o’r parc arfaethedig.

Mewn ymateb dywedodd Cyfoeth Naturiol Cymru bod asesiad effaith wedi dangos na fyddai dynodi parc cenedlaethol newydd “yn debygol o gael effaith negyddol ar yr iaith Gymraeg”.