Cwestiynu cyngor am eu dyletswyddau cyfreithiol dros addysg Gymraeg

Ond, wrth edrych i mewn i’r mater dywedodd mai’r hyn wnaeth ei synnu oedd “bod yr agwedd o gydraddoldeb ddim fel petai wedi cael unrhyw sylw gan gyngor y ddinas”.

Esboniodd bod “pob cyngor lleol o dan ddyletswydd statudol i hybu cydraddoldeb rhwng gwahanol grwpiau megis rhai sydd yn dod o leiafrifoedd ethnig”.

“Mae’r ardaloedd yng Nghaerdydd sydd â’r dwysedd uchaf o bobl sydd yn dod o gefndiroedd felly yn ne Caerdydd – nid yn y gogledd – ac oherwydd hynny dyw e ddim fel petai darpariaeth ar hyn o bryd yn adlewyrchu’r angen i sicrhau manteision addysg uwchradd Cymraeg i’r rhai sydd yn dod o gefndiroedd lleiafrifol,” meddai.

Yn ei adroddiad mae Mr Bush yn nodi’r canrannau o leiafrifoedd ethnig yng Nghaerdydd yn ôl wardiau etholiadol. Y canrannau uchaf yw:

Wrth edrych at y dyfodol, dywedodd Mr Bush y bydd gallu “defnyddio’r Gymraeg ac i weithio drwy gyfrwng y Gymraeg yn gymhwyster hanfodol yn fy marn i mwy a mwy drwy Gymru”.

Ychwanegodd fod “angen i bobl ddechrau sylweddoli bod amddifadu pobl o addysg uwchradd Cymraeg, neu addysg Gymraeg yn gyffredinol, yn mynd i gael problemau economaidd, materol, galwedigaethol arnyn nhw yn y Gymru sydd ohoni”.

“A fedrwch chi ddim dweud ‘wel does ganddoch chi ddim yr angen i gael y fantais hon’.

“Mae angen newid sylfaenol i sut mae pobl yn meddwl am y cwestiwn yma”, meddai

Mae ei adroddiad hefyd yn dweud mai nid pellter yr ysgolion yw’r unig broblem, ond y ffaith bod llefydd yn cael eu rhoi yn seiliedig ar bellter eu cartrefi o’r ysgol.

Mae Mr Bush yn galw ar y cyngor felly i ailystyried hyn hefyd a cheisio “sicrhau tegwch strwythurol”.