Beth yw rôl y celyn a’r uchelwydd yn ein traddodiad ni?

Defnydd

Mae o’n tyfu’n uchel ar ganghennau coed eraill, ac yn defnyddio’r coed i gael dŵr a mwynau; mae’n ofnadwy o hawdd i’w ‘nabod, fel pêl-droed ar dop coeden.

Mae’r uchelwydd wedi cael ei ddefnyddio i drin trawiadau epileptig, i gael gwared ar dyfiant canser o bob math, i gadw gwrachod draw ac i warchod cnwd y coedd roedd yn tyfu arno, a gan ei fod yn aml yn tyfu ar goed afalau, roedd hynny’n bwysig iawn.

Heddiw, mae’n cael ei ddefnyddio fel moddion cefnogol i drin canser, a thrin pwysau gwaed uchel a chryd-cymalau – ond fod angen bod yn ofalus am ei fod yn wenwynig.

Ac ers talwn roedd o hefyd yn cael ei ddefnyddio i ddod o hyd i drysor!

Diolch i’r Derwyddon, tyfodd y gred fod uchelwydd oedd wedi tyfu ar dderwen yn well ac yn fwy pwerus nag un wedi tyfu ar unrhyw goeden arall, ac roedd yn cael ei ystyried yn sanctaidd.